RAA HAQİ – RİYA HAQİ
Son olarak Mesut Özcan’ın hazırladığı ve Yaşar Kemal’in önsözünü yazdığı “Öyküleriyle Dersim Ağıtları”nın ikinci cildini yayınlayan Kalan Yayınları, yeni önemli bir kitabı daha yayınladı. Erdal Gezik ile Hüseyin Çakmak’ın ortak olarak hazırladıkları RAA HAQİ – RİYA HAQİ Dersim Aleviliği İnanç Terimleri Sözlüğü, alanında şu ana kadar ilk kitap.
Kitap, bugüne kadar hep sözlü olarak ifade edilen ve aktarılagelen inanca ait kavramları Kırmancki ve Kırdaşki olarak almış ve Türkçe karşılığını da açıklamalı olarak vermiş.
Kitabın arka kapağında şöyle deniyor:
“Nisange, Çıralık, Delil ne anlama gelir?
Munzur, Duzgı, Baba Mansur ve Elke kimdir?
Cemat ile cemaat, niyaz ile lokma arasındaki fark nedir?
Bir de Melek Cebrail ile Meleki Tavus, ya onların hikayesi…
Alevileri oluşturan bir grubun dinsel dünyasından kavramlar ve isimlerdir bunlar, inançlarına Raa Haqi – Riya Haqi (Hakk’ın Yolu), kendileri için de Ewlade Haq (Hakk’ın Çocukları), ewlade Rae (Yol’un Çocukları) diyen Alevilerin.
Daha doğrusu Maraş, Adıyaman, Malatya, Sivas, Erzincan, Erzurum, Elazığ, Muş, Bingöl ve nihayetinde Dersim denilen bölgede yaşayan Alevilerin. Şimdilerde özelliklerini yitirmeye yüz tutmuş bu grup, bundan bir yüz yıl önce oldukça özel bir Aleviliği temsil etmekteydi. Dağlık Dersim’i merkez seçmiş ruhani liderleri, çevre memleketlerdeki taliplerini yılda en az bir defa da olsa ziyaret ederek yüzyıllar öncesinden kalan, kuşaktan kuşağa devredilen bir dinsel dünyanın sürekliliğini sağlamaktaydılar.
İşte bu dünyanın izini biz de kavramlar, isimler ve sözcüklere tutunarak sürdük, bulduklarımızı bu sözlük aracılığıyla, onların kendilerini ifade edecekleri biçime sadık kalarak merak edenlere, araştırmacılara ve daha kapsamlısını yapmak isteyen azimlilere sunmuş olduk” Kitap, Kalan Yayınları’nın mail adresinden istenebilir.
Mail: kalanyayinlari@mynet.com
Melahat Doğançay