Skip to main content

Cem Xane

Cem Xane

Ahmet Güven


sazli.jpgSon yıllara kadar Alevilerin kendi Cem xanelerini -Cem evlerini kurma şansları olmadı. Katliamların ve talanların önünden dağlara sığınan Aleviler Cemlerini köylerin en büyük evlerinde yapmışlar. Cem yapılan eve Cem xane–Cem evi denmiş. Cemlerde kuran okunmamış, saza telli kuran denmiş. Kurandan ayetler okunmamış, Kürtçe hayat (ayat), Türkçe deyişler okunmuş. Okunan her deyiş her hayat dua yerine geçmiş. Cem,insanların yüz yüze baktığı, eleştiri ve özeleştiri mekanizmasının iyi çalıştığı bir işleve sahaptir. Herşey insandadır. Vijdan ve namus sahibi insan kendini bilen insandır. Bundan dolayı Cem,  Kürtçe’de aynı düşünceyi savunanlar, taraf olanlar, beraber harket edenlerin toplanması anlamına gelir. 
 


Cem camala camal cana


Ev Cema gerçakana


Hem hevala, hem cırane


İlahi gelmedi dostum


İlahi gelmedi hayfım’’


Türkçesi


‘’Yüz yüze bakan canların Cemidir


Bu Cem gerçeklerin Cemidir


Canlar hem yoldaştır hem komşudur


İlahi gelmedi dostum


İlahi bitmedi özlemi’’.


Zeynel Öztaş


Cemlerde evrenin ve insanlığın iyi kötü geçirdiği evreler ele alınırken, Aleviliğin dünyaya bakış felsefesi nakış nakış örgütlenmiş. Anadolu Aleviliği, katliamlara ve inkara rağmen yolu böyle sürmüş getirmiş. Son yıllarda Alevilerin ibadethaneleri olarak Avrupa ve Türkiye’de bir çok Cem evi açıldı. Ancak bugün kimi Cem evlerine baktığımızda ibadethane olmaktan çok Alevileri asimile etme merkezlerine dönüşmüşlerdir. Bu durum kabul edilemez. Bu Cem evlerinde cenaze namazı kılınmakta, Alevilerin yaşamlarında namaz yoktur. Kadınlar ve erkeklere haremlik selamlık olarak ayrı saf tutturulmakta. Alevilerin yaşamlarında haremlik selamlık yoktur. Cenazelerinde kuran okutulmakta, Alevilerin yaşamlarında kuran yoktur. Ömründe kuran okumamış namaz kılmamış bir Alevinin cenazesinde kuran okumak namaz kılmak doğru olur mu? Sağlığında müslüman olmayan bir insanın öldükten sonra müslüman olmak diye bir derdi olamaz herhalde.


Aleviliği asimile etmek istiyenler Alevilerin yaşamında olmayan her şeyi sahiplenirken, Alevilerin yaşamında olan ve Aleviliğin özünü oluşturan ögeleri ters yüz etme gayretindeler. Bunlar bilinçli ve planlı bir plitakanın ürünüdür. Alevilerin sorunları, Alevileri asimile ederek, İslamlaştırılarak çözülmek isteniyor. Selçuklular döneminde aynı politikalar uygulanmış ve kimi dedelere ehli-beht soyuna bağlıyan secereler verilerek imtiyazlı durumu getirilmiştir. Aynı politikaların Osmanlı döneminde de uygulandığını görülmektedir. Osmanlı daha çok secere dağıtarak, Aleviliği asimile etmek istemiştir.


Bu gün ise,Türk İslam patentli ‘dedeler’ Aleviliği asimile etme gayretindeler. Alevi katliamı yapan, devrimci demokratları katleden faşistleri Cem evlerine davet edip beraber aşure yemeyi Alevilik saymaktalar. Kürtçeyi dışlamayı, devrimci değerlere düşmanlık etmeyi, gericilere yaranmayı Alevilik saymaktalar. Aleviliği, İslamlaştırmayı Alevilik saymaktalar.


Aleviler her dine ve inanaca saygılı oldukları gibi İslam dinine de saygılıdırlar. Ancak Alevilerin İslam dinine inananlarla buluşacakları ortak nokta İslam değildir. Emek cephesi ve demokrasi cephesidir. Her inancın kenidisini özgürce ifade edebileceği özgür bir ortamdır.


Sonuç olarak, Cem evleri Alevilerin ibadethaneleri olarak Alevilerin inancını icra etmeli. Eger Cem evlerinde namaz kıldırılıp, kuran okutulacaksa Cem evlerine hiç gerek yok, Camiler bu görevi daha iyi yerine getirmektedirler. Eger dedeler kuran okuyacaksa dedelere hiç gerek yok, Cami imamları kuranı daha iyi biliyor ve okumaktadırlar.


BIGEŞ PİRÊ MİN



War wêran kırın


Mal talan kırın


İnsan qır kırın


Xayin gır kırın


  Ahmet Güven 30.06.09


Gul Hışk kırın


Derd pır kırın


Bıgeş pirê min


Oy pirê min


Sorserê min


Re ve (be) xadi ma


Bıgeş care min


Takyanoz pır bû


İlm wenda bû


Zulum pır bû


İnsan razi bû


Na emek hiştin


Naye hez kırın


Bıgeş pirê min


Oy pirê min


Sorserê min


Re ve (be) xadi ma


Bıgeş care min


Hın dada bûn


İmam û xoca


Cem xane kırne


Cami û mescit


Pır deraw kırın


Re xırab kırın


Bıgeş pirê min


Oy pirê min


Sorserê min


Re ve (be) xadi ma


Bıgeş care min



Türkçesi


Yetiş Pirim



Talan edildi yurt



Sahipsiz kaldı


Güzel insanları öldürdüler


Hainleri büyüttüler


Gülleri kuruttular


Çoğaldı dertler


Yetiş pirim yetiş



Oy benim pirim


Oy benim kızılbaşım

 

Yol sahipsiz kaldı


Yetiş carımıza yetiş



Yobazlar çoğaldı



Bilim kayboldu

 

Çoğaldı zulüm

 

İnsan razı oldu



Ne emeğe saygı duydular



Ne de sevgiye



Yetiş pirim yetiş


Oy benim pirim

 

Oy benim kızılbaşım

 

Yol sahipsiz kaldı



Yetiş carımıza yetiş



Kimi dedeler

 

İmam ve hoca oldu



Cem evlerini

 

Camiye ve mescite çevrdiler



Çok yalan söylediler



Yola zarar verdiler


Yetiş pirim yetiş


Oy benim pirim



Oy benim kızılbaşım

 

Yol sahipsiz kaldı


Yetiş carımıza yetiş